‘Als je verbanden wilt vinden, vind je die altijd, overal en in alles, de wereld explodeert in een netwerk, in een draaikolk van verwantschappen en alles verwijst naar alles, alles verklaart alles’ staat op p474 van mijn favoriete Umberto Eco roman De slinger van Foucault; en als Ratko Mladić (1942 – 2026) gisteren of zo sterft dringen de verwantschappen zich onmiddellijk in dichte drommen aan me op.

Onder het commando van Mladić werden achtduizend moslimmannen en -jongens afgemaakt in een oorlog die zowel een etnische als religieuze dimensie had en waar je als buitenlander voor de lol en voor veel geld in het weekend sniper mocht gaan spelen, de zogenaamde ‘Sniper Safaris’ in Sarajevo.

De gruweldaad van Mladić draagt de naam Srebrenica-slachting en het is de eerste genocide op Europees grondgebied sinds de Holocaust. De Nederlandse VN troepen die dat zagen gebeuren zijn daar nog altijd door getraumatiseerd.

Toch was er een Nobelprijswinnaar literatuur die zich geroepen voelde om dat te minimaliseren. Die man is Oostenrijker Peter Handke (1942), een openlijke sympathisant van de Servische president Slobodan Milošević, medestander van Mladic. Handke bezocht Milošević in zijn cel in Den Haag en sprak in 2006 zelfs op diens begrafenis.

Peter Handke is ook de auteur van het stuk Publikumsbeschimpfung (1966) dat ik in 2014 door theatergezelschap Fabuleus verwerkt zag als Liefdesverklaring in De Studio, een van de beste theaterstukken ooit.

‘Als je verbanden wilt vinden, vind je die altijd, overal en in alles, de wereld explodeert in een netwerk, in een draaikolk van verwantschappen en alles verwijst naar alles.’

Ratko Mladić, moge je ziel eeuwig geplaagd worden door de gruwelen van je daden en nimmer rust vinden. Zelfs het schandperk van mijn Dodenstad is teveel eer voor jou. Ik heb voor jou een nieuwe wens bedacht, RIS, wat staat voor ‘rust in schaamte’ i.p.v. ‘rust in vrede.’

Continue reading →