RIP Valie Export (1940 – 2026)

Valie Export was een Oostenrijkse kunstenares best gekend voor haar werk Tastbioscoop. Er bestaat een foto van die performance — en profil — die ik altijd erg teder heb gevonden. Zijn blik. Haar blik. Gewoon erg teder en ook helemaal niet vreemd.

From the Master of Art video series on YouTube

In het stuk performancekunst Tapp- und Tast-Kino mocht je de borsten van Valie aanraken maar niet zien. Het jaar is 1968 en we bevinden ons in de straten van München. Peter Weibel nodigt uit. Valie stelt zichzelf ter beschikking maar eigenlijk zet ze de toetasters met haar miniatuurtheaterdoos te kijk. Zou ik er zelf op ingegaan zijn? Ik denk het wel. Wat had ik dan met die borsten gedaan? De tepels beroerd? Haar geil proberen te maken door heel zachtjes aan te raken? Er een beetje aan te trekken? Lichtjes?

Continue reading →

RIP Jack Taylor (1926 – 2026)

Gisteren of eergisteren keek ik naar Succubus (1968) omdat Jack Taylor stierf, de Amerikaanse acteur die vaak met Jess Franco heeft gewerkt. In mijn jonge jaren ben ik nooit met Jess Franco in aanraking gekomen, nochtans had dat wel gekund want ik had weldegelijk Cult movie stars (1991) in huis gehaald om mezelf op de hoogte te brengen van cultfilms, maar Danny Peary, de schrijver ervan, zweeg daar in alle talen over het oeuvre van Franco, afgezien van een zijdelingse vermelding van Venus in furs (1969) in het lemma van Klaus Kinski.

Succubus

Nu ik het verder onderzoek, ook bij Sylvia Koscina krijgt Franco een vermelding, voor zijn film Deadly Sanctuary (1969), eigenlijk Marquis de Sade: Justine.

Continue reading →

RIP Bruno Bischofberger (1940 – 2026)

De man met de zeis kwam de Zwitser Bruno Bischofberger (1940 – 2026) halen en hij bracht hem recht naar Dodenstad. De kunstdealer en verzamelaar, vooral bekend als gallerist van Andy Warhol, zal met de nodige plechtstatigheden door mij en mijn team ten grave gedragen worden.

De kunsthandelaars hebben een eigen perk, het bevindt zich tussen het perk van de kunstenaars en dat van de bankiers. Je vindt er illustere voorgangers zoals Jacopo Strada, Edme-François Gersaint en Edmond Bonnaffé; en er is alvast plaats voorzien voor Larry Gagosian en Charles Saatchi, nu nog twee krasse tachtigers zoals Bruno was, maar voor hoelang nog?

Bischofberger en zijn vrouw Yoyo lieten in Zürich een huis door de architect Ettore Sottsass bouwen. In Lanaken, Limburg staat ook woning van de Italiaanse grootmeester, gebouwd in opdracht van meubelmaker Ernest Mourmans.

Maar dat doet weinig ter zake, want rust zacht Bruno.

RIP Georg Baselitz (1938 – 2026) 

Het is met enige tegenzin dat ik de Duitse schilder Georg Baselitz hier zal begraven. Ik kon haast mijn lach niet inhouden toen men mij belde en vroeg of ik in mijn eulogie een vergelijking met Gerhard Richter wilde maken. Ik vertik het. Ik zal iets zeggen over Jean Rustin, dat wel. Rustin was de meester van de lelijkheid, in die zin dat ik via Rustin wél de schoonheid van de lelijkheid kon zien. Bij Georg zie ik dat amper, behalve bij sommige van zijn tekeningen. En dan is er nog de zaak van dat zelfportret van hem, naakt met een gigantische piemel, maar een afzichtelijk, schijnbaar uit etensresten samengesteld lichaam.

Enfin, ik zal er het beste van maken, hopelijk komen er geen klachten. Dodenstad mag dan wel geen concurrentie hebben, slechte reviews kunnen we missen als kiespijn.

En desalniettemin, rust zacht Georg.

RIP Beverley Martyn (1947 – 2026)

“Sweet Honesty” (1970)

Beverley Martyn was gedurende tien jaar de echtgenote van John Martyn (1948 – 2009). Ze maakten samen Stormbringer! (1970) en The Road to Ruin (1970).

Songs zoals “Sweet Honesty” en “Primrose Hill” moeten niet onderdoen voor het beste van Joni Mitchell, Joan Armatrading of Lani Hall.

“Primrose Hill”

Toen ze samen kinderen kregen liet ze haar man alleen verder werken. Die zou nog tracks uitbrengen als het geweldige “Solid Air” (1973).

RIP Jan Versteeg (1947–2021)

‘Verlaine. Het is alsof er een doek wordt weggetrokken en ik na veertig jaar opeens die klas 4 van de HBS-A weer zie. Een opmerkelijk francofiele klas: het smalle gezicht van Gerard Fagel, aankomend meesterkok, Filip Freriks, die toen al net zo sprak als nu, klasgenoten die in Bretagne of Creuse aan ‘zomerwerkkampen’ deelnamen – van vlooien vergeven bejaardenkrotjes opknappen bijvoorbeeld -, andere die al geregeld naar Parijs liftten.’

Die woorden schrijft Jan Versteeg in een stuk dat de titel draagt “Alles is er nog” en dat in 2002 in het literair magazine De Tweede Ronde verschijnt en nu op DBNL staat.

“Alles is er nog” staat nog steeds online maar vertaler Jan Versteeg, bekend voor zijn vertalingen van Bataille en Céline, is offline want hij stierf in 2021. Ik kom dat aan de weet omdat ik gisteren zijn vertaling van Manuscript gevonden te Zaragoza uit 1992 in huis haalde en ik dacht, hoe zou het nog met Jan Versteeg zijn? Hoe zou hij het stellen? Nu, niet zo best, hij is dood. Stierf zonder veel poespas in 2021. Bij DBNL is hij trouwens nog steeds niet dood, daar lopen ze wat achter, daar is hij nog springlevend.

Ik las Versteeg voor het eerst ergens eind jaren negentig in zijn vertalingen van De Erotiek (1957) en De tranen van Eros (1961) en ook zijn vertaling van Le Mort.

Rust zacht Jan.

RIP Desmond Morris (1928 – 2026)

We weten al sinds Charles Darwin (1809–1882) dat we van apen ‘afstammen’ maar Desmond Morris ‘bewees’ dat we in essentie nog steeds apen ‘zijn’. In tijden van bio-aversie en bio-fobie is het goed om schrijvers als Morris en bij ons Griet Vandermassen (°1970) te lezen. Zij tonen aan dat het verschil in gedrag tussen mannen en vrouwen voor een groot deel van biologische oorsprong is.

By the way, Vandermassen heeft een nieuw boek uit, Wie is er bang voor sekseverschillen?, het verzamelt veel van haar columns in De Standaard van de laatste jaren.

Maar dat doet allemaal weinig ter zake vandaag, want rust zacht Desmond.

RIP Nathalie Baye (1948 – 2026)

Ik zie dat François Ozon op Facebook afscheid neemt van Nathalie Baye en ik twijfel of ik haar uitvaart persoonlijk zal verzorgen of ik ze aan een van mijn doodgravers zal toevertrouwen, maar geen van hen voelt er iets voor, ze kennen haar niet eens. Ze zijn jonger dan ik, hun referentiekader is gestoeld op het Marshallplan, u weet wel, de naoorlogse financiële heropbouwinjectie die onze culturele annexatie door de Verenigde Staten bezegelde en de navelstreng met Frankrijk voorgoed doorknipte.

Mijn ouders Maria Smet (1941 – 2024) en Wim Geerinck (1940 – 2000) — wat is het vreemd om die twee namen hier zo te schrijven — zouden wel iets te melden hebben gehad over Nathalie mocht ik hen die naam nog hebben kunnen voorleggen. Zij zaten nog met beide voeten in het model dat zei: ‘als het regent in Parijs, dan druppelt het in Brussel’. Zij kenden als goede flaminganten het Franse chanson, de Franse film, de Franse geschiedenis en de Franse taal. Zij dachten dat Parijs nog steeds de kunsthoofdstad van de wereld was, zij wisten niet dat de nieuwe kunstenaars met Marcel Duchamp mee naar New York waren verhuisd.

Continue reading →

RIP Afrika Bambaataa (1957 – 2026)

Party people, party people
Can y’all get funky?
–“Planet Rock” (1982)

Afrika Bambaataa is DJ en bandleider in New York als hij in 1982 met “Planet Rock” doorbreekt. Het is een nummer waar ik niet zoveel aan vind behalve dat het twee tracks van persoonlijke lievelingen Kraftwerk samplet: “Trans Europe Express” (1977) en “Numbers” (1981). Ik las ergens — ik weet niet meer waar — dat de Kraftwerkers ooit in de legendarische discotheek Paradise Garage in New York hun muziek plots hoorden en daar heel opgetogen over waren.

In het “A – Z van Electro” uit 1996 van David Toop heeft Bambaataa de letter ‘B’:

‘Stadsastronaut Afrika Bambaataa en producer Arthur Baker, samen met muzikant John Robie, vormden het trio achter een muzikale revolutie genaamd ”Planet Rock”‘.

Niet verwonderlijk heeft Kraftwerk de letter ‘K’. Toop weer:

‘Kraftwerk waren de ‘showroom dummies’ die Bambaataa ertoe brachten zich achter de oren te krabben en te zeggen: “Excuses voor mijn taalgebruik, maar dit is echt rare shit”. […] Het idee muziek te maken met zakrekenmachines sprak jongeren aan die gewend waren om op vinyl te scratchen.’

Zo is het maar weer. Het was de tijd van de electro, toen de Roland TR-808 al op de markt was, maar techno nog geboren moest worden.

Rust zacht Bam.