RIP Valie Export (1940 – 2026)

Valie Export was een Oostenrijkse kunstenares best gekend voor haar werk Tastbioscoop. Er bestaat een foto van die performance — en profil — die ik altijd erg teder heb gevonden. Zijn blik. Haar blik. Gewoon erg teder en ook helemaal niet vreemd.

From the Master of Art video series on YouTube

In het stuk performancekunst Tapp- und Tast-Kino mocht je de borsten van Valie aanraken maar niet zien. Het jaar is 1968 en we bevinden ons in de straten van München. Peter Weibel nodigt uit. Valie stelt zichzelf ter beschikking maar eigenlijk zet ze de toetasters met haar miniatuurtheaterdoos te kijk. Zou ik er zelf op ingegaan zijn? Ik denk het wel. Wat had ik dan met die borsten gedaan? De tepels beroerd? Haar geil proberen te maken door heel zachtjes aan te raken? Er een beetje aan te trekken? Lichtjes?

Dan was er Genitaalpaniek (Aktionshose: Genitalpanik, 1969) Voor deze interventie viel Export een pornobioscoop in München binnen en liep ze door de gangpaden met een machinegeweer in de hand. Ze droeg een strakke broek (Aktionshose) waarin het kruis volledig was uitgesneden, waardoor haar geslachtsdelen op ooghoogte van het zittende publiek kwamen. Dreigend met dat machinegeweer verplichtte ze de klanten naar haar ontblote kruis te kijken in plaats van naar het scherm.

In Portfolio of van hondsheid (Aus der Mappe der Hundigkeit, 1968/1969) leidde Export de kunstenaar Peter Weibel op handen en voeten aan een leiband door de drukke straten van Wenen.

Facing a family (1971) was een televisie-uitzending op de Oostenrijkse televisiezender ORF waarin een doorsnee Oostenrijks gezin dineerde en onderwijl zwijgend naar tv keek. Dus die mensen keken naar de mensen die thuis zaten te kijken.

Rust zacht Valie.