Tag Archives: art

RIP Wim T. Schippers (1942 – 2026)

Wim T. Schippers is niet meer. Hij was een jeugdheld. Ik berichtte eerder over hem hier.

Schippers was kunstenaar, radiomaker en televisiemaker. In elk van die hoedanigheden was hij een beoefenaar van het dadaïsme. Op drie pagina’s in het boek Het carnaval van het zijn wordt hij geëerd met zijn pindakaasvloer en zijn stuk voor herdershonden Going to the dogs.

Going to the dogs (1986)

Afgezien van tijd heb ik slechts enkele keren centen in Schippers geïnvesteerd, dat was bij de aankoop van de Sjef van Oekel strips waar ik hard mee moest lachen.

Garage, Haarleem by Andy Field (Hubmedia)
Shit! Mijn auto vergeten!

Ellen Jens, de echtgenote van Schippers, die gedurende bijna veertig jaar ook een relatie had met televisiepresentator Adriaan van Dis, stierf al in 2023. Zij producete voor VPRO zowel haar man als van Dis. Van Dis zei over Jens: ‘Zij was verre van lichtzinnig – maar het is wat het is: zij verstond de kunst met twee mannen te leven. Oprecht én goochelend. Alleen benauwde lieden begrijpen dat niet.’ Jens producete ook Jeskefet. Alleen van Dis leeft nu nog. Ook hij krijgt later een plaats in Dodenstad.

Maar dat doet allemaal weinig ter zake want rust zacht Wim.

RIP David Hockney (1937 – 2026)

David Hockney is dood maar nog steeds wereldbekend van schilderijen als Een grotere plons (1967): springerige witte lijnen en omhoog schietende schuimvlakken in een strak, modernistisch zwembad; en Portret van een kunstenaar (zwembad met twee figuren) (1972), een volledig aangeklede man aan de rand van een zwembad peinzend kijkend naar een onderwaterzwemmer.

Secret Knowledge (2001)

Maar Hockney — en dat schijnt iedereen vergeten — is ook de laatste theoreticus die de Westerse kunstgeschiedenis volledig zou herschrijven door overtuigend aan te tonen dat oude meesters vanaf de vroege renaissance (ca. 1420) optische hulpmiddelen zoals holle spiegels, lenzen en de camera obscura gebruikten om beelden te projecteren en te traceren. Dit verklaart volgens hem de plotselinge toename van het fotografische realisme in die periode. De BBC maakte er een docu over.

RIP Valie Export (1940 – 2026)

Valie Export was een Oostenrijkse kunstenares best gekend voor haar werk Tastbioscoop. Er bestaat een foto van die performance — en profil — die ik altijd erg teder heb gevonden. Zijn blik. Haar blik. Gewoon erg teder en ook helemaal niet vreemd.

From the Master of Art video series on YouTube

In Tapp- und Tast-Kino, zo heet dat stuk in het Duits, mocht je de borsten van Valie aanraken maar niet zien. Het jaar is 1968 en we bevinden ons in de straten van München. Peter Weibel nodigt uit. Valie stelt zichzelf ter beschikking maar eigenlijk zet ze de toetasters met haar miniatuurtheaterdoos te kijk. Zou ik er zelf op ingegaan zijn? Ik denk het wel. Wat had ik dan met die borsten gedaan? De tepels beroerd? Haar geil proberen te maken door heel zachtjes aan te raken? Er een beetje aan te trekken? Lichtjes?

Continue reading →

RIP Bruno Bischofberger (1940 – 2026)

De man met de zeis kwam de Zwitser Bruno Bischofberger (1940 – 2026) halen en hij bracht hem recht naar Dodenstad. De kunstdealer en verzamelaar, vooral bekend als gallerist van Andy Warhol, zal met de nodige plechtstatigheden door mij en mijn team ten grave gedragen worden.

De kunsthandelaars hebben een eigen perk, het bevindt zich tussen het perk van de kunstenaars en dat van de bankiers. Je vindt er illustere voorgangers zoals Jacopo Strada, Edme-François Gersaint en Edmond Bonnaffé; en er is alvast plaats voorzien voor Larry Gagosian en Charles Saatchi, nu nog twee krasse tachtigers zoals Bruno was, maar voor hoelang nog?

Bischofberger en zijn vrouw Yoyo lieten in Zürich een huis door de architect Ettore Sottsass bouwen. In Lanaken, Limburg staat ook woning van de Italiaanse grootmeester, gebouwd in opdracht van meubelmaker Ernest Mourmans.

Maar dat doet weinig ter zake, want rust zacht Bruno.

RIP Georg Baselitz (1938 – 2026) 

Het is met enige tegenzin dat ik de Duitse schilder Georg Baselitz hier zal begraven. Ik kon haast mijn lach niet inhouden toen men mij belde en vroeg of ik in mijn eulogie een vergelijking met Gerhard Richter wilde maken. Ik vertik het. Ik zal iets zeggen over Jean Rustin, dat wel. Rustin was de meester van de lelijkheid, in die zin dat ik via Rustin wél de schoonheid van de lelijkheid kon zien. Bij Georg zie ik dat amper, behalve bij sommige van zijn tekeningen. En dan is er nog de zaak van dat zelfportret van hem, naakt met een gigantische piemel, maar een afzichtelijk, schijnbaar uit etensresten samengesteld lichaam.

Enfin, ik zal er het beste van maken, hopelijk komen er geen klachten. Dodenstad mag dan wel geen concurrentie hebben, slechte reviews kunnen we missen als kiespijn.

En desalniettemin, rust zacht Georg.

RIP Glen Baxter (1944 – 2026)

De dood van Glen Baxter heeft me weer in de problemen gebracht. Ik stond geprogrammeerd om de uitvaart te verzorgen, er was zelfs een Belgische delegatie met Kamagurka en Herr Seele, en vanuit Nederland was Jaco Groot afgezakt.

Glen Baxter interviewed by Gil Roth

Maar toen ik me aan het voorbereiden was op mijn eulogie, stuitte ik op de uitspraak van Glen Baxter dat hij zich geïnspireerd voelde door de Bretoniaanse invulling van het denkbeeldige:

‘Ik geef de voorkeur aan het denkbeeldige waarin alledaagse voorwerpen plotseling interessanter kunnen worden. Dat aspect spreekt me erg aan. Ik ben het eens met Bretons definitie van ‘het wonderbaarlijke’: ‘Het wonderbaarlijke is nooit beter gedefinieerd dan als zijnde in volledig contrast met het fantastische.’’

Continue reading →

Jørgen Leth (1937 – 2025)

Ook dood is de Deen Jørgen Leth, auteur van de televisiedocumentaire Een zondag in de hel (1977), een verslag van Parijs-Roubaix met alle grote wielrenners van mijn jeugd. Mijn vader luisterde daar naar op de radio. Ik leerde het werk van Leth kennen via Lars von Trier maar ik ben vooral wild van de documentaire 66 Scenes from America (1982).

Andy Warhol scène van ‘66 Scenes from America‘ (1982)

In die documentaire eet Andy Warhol een hamburger in alle stilte op zegt dan, na een heel lange en ongemakkelijke stilte: ‘mijn naam is Andy Warhol en ik heb net een hamburger opgegeten.’ De rest van die documentaire is ook zeer de moeite waard. Statische video-opnames van plaatsen, wegen en landschappen. Af en toe een monoloogje, onder andere een serie taxichauffeurs. Een barman die cocktails maakt. Wapperende Amerikaanse vlaggen.

Rust zacht Jørgen.

RIP Ignace Van Isacker (1941 – 2024)

Ook dood, en dat gebeurde afgelopen december al, is Ignace Van Isacker (1941 – 2024). Ik fietste deze lente nog op een rusteloze zondagmiddag naar diens Sea art project in Zeebrugge, een serie van blauw geschilderde betonpalen waarvan ik vond dat ik ze moest gezien hebben. Mijn hoofd vol obsessieve gedachten, een vrouwenverhaal.

Ik mocht die betonpalen jammer genoeg niet van dichtbij bekijken, zelfs niet toen ik over de intercom loog dat ik research deed voor een teeveeprogramma van … en ik verzon maar wat ter plekke … Axel Daeseleire. Ik moest dus genoegen nemen met gestolen foto’s door de spijlen van een hek daar in Zeebrugge, nadat ik getwijfeld had of ik zou gate-crashen, ‘t is te zeggen, een binnenrijdende auto zou volgen daar in dat Havengebouw van Zeebrugge, maar omdat ik me de daaropvolgende rel met de securitylieden al kon inbeelden heb ik maar besloten ervan af te zien. Soms kan ik mezelf intomen, zelfs in een balorige bui.

Ongetiteld, 1975, Ignace Van Isacker

Het schilderij van audio jacks hierboven maakt sinds 2023 deel uit van mijn collectie. Ben er gek op. Van Isacker schilderde hyperrealistische series van lenzen, zeilen, vuurtorens, wolkenkubussen, perspex sculpturen, en gekrulde telefoondraden.

Naast Van Isacker was ook Jos de Mey (1928 – 2007) in dat soort realisme actief, ik ben dat werk nog nooit tegengekomen, maar dat doet nu niets ter zake want …

Rust zacht Ignace.

RIP Walter Swennen (1946 – 2025)

RIP Walter Swennen, lang leve Stefaan Vermuyten (°1959).

Ik moet denken aan Thomas Browne die in Religio medici (1643) zegt:

‘Iedere mens is niet alleen zichzelf; er zijn vele Diogenessen geweest, en evenzoveel Timons, hoewel slechts weinigen van die naam; mensen worden opnieuw geleefd; de wereld is nu zoals hij was in voorbije eeuwen; er was toen niemand, maar er is sindsdien iemand geweest die hem evenaart, en die als het ware zijn herleefde zelf is.’ Borges, in zijn pantheïstische buien, heeft het vaak over dit dictum van Browne.

Rust zacht Walter.

RIP Frank Auerbach (1931 – 2024)

Frank Auerbach was een schilder die ik niet kende. Nu ik zijn werk onder ogen krijg, merk ik de de dikke lagen verf. Auerbach wordt in een adem genoemd met Lucian Freud en Francis Bacon maar verdiende nooit het grote geld dat zijn vrienden binnenrijfden. Ook niet achteraf, als zijn doeken voor miljoenenbedragen doorverkocht werden, want op die meerwaarde krijgt een kunstenaar geen geld.

Ene Stephen Smith interviewt Frank Auerbach in 2015

‘We zijn alleen van de wieg tot het graf’, zegt hij in een interview en ik vind de uitspraak vandaag bijzonder toepasselijk.

En in datzelfde interview zegt hij, als bewijs dat hij niet betreurt dat hij naast het grote geld gegrepen heeft:

‘Ik ben naar nachtclubs geweest dankzij Lucian en ik ben naar chique restaurants geweest dankzij Francis.’

Over de dikke lagen verf die Auerbach bezigde: dat soort dikke verf noemt men impasto en ik moet onmiddellijk aan de Nederlandse popartkunstenaar Bram Bogart (1921 – 2012) denken die de impasto naar absurde diktes leidde.

Ik leg Auerbach naast Daniel Spoerri.

Rust zacht Frank.